Neurobiologie van emotioneel trauma
21 december 2023 

Neurobiologie van emotioneel trauma

Een emotioneel trauma kan een reeks neurobiologische gebeurtenissen oftewel reacties in de hersenen veroorzaken met langdurige gevolgen, zelfs veranderde genexpressie. Dat betekent dat de code van jouw lichaam die ligt opgeslagen in jouw DNA anders tot uiting komt als gevolg van emotioneel trauma.

Stel een vader heeft emotioneel trauma in zijn jeugd ervaren. Als gevolg van dat emotionele trauma loopt die vader met aanhoudende spanning in zijn lichaam rond. Dit is star gedrag want die vader heeft niet het vermogen om die spanning los te laten. Als gevolg van deze spanning verliest deze vader zijn haar. In het DNA van deze vader staat weldegelijk dat deze vader haar heeft. Echter door deze spanning wordt het DNA anders uitgelezen (genexpressie) en maakt het lichaam geen bouwstenen meer aan om haar te laten groeien.

Nou zijn vaders en moeders grote voorbeelden voor kinderen en zijn kinderen heel gevoelig. Ook voor spanning. Deze spanning beïnvloed dus ook de genexpressie van kinderen. Het trauma wordt immers onbewust doorgegeven totdat het trauma wordt doorbroken door middel van heling.


Emotioneel trauma in de vorm van bijvoorbeeld vroeg misbruik en verwaarlozing kunnen het zich ontwikkelende neurobiologische systeem oftewel de hersenen inclusief het zenuwstelsel van een kind ontregelen, waardoor het minder weerstand biedt tegen stressvolle gebeurtenissen, wat later problemen met emotionele regulatie (blijven hangen in schaamte, verdriet, apathie, boosheid, trots, etc.) kan veroorzaken. Kinderen die fysiek of emotioneel misbruik (manipulatie door narcisten) hebben meegemaakt, zijn vaak meer gericht op tekenen van boosheid en hypersensitief voor bedreigingen (laatst genoemde komt mij persoonlijk bekend voor).


Hypothesen zoals littekenhypothese en theorieën over gedragssensitisering suggereren dat emotionele trauma's sporen kunnen achterlaten die zelfs na herstel van depressie blijven bestaan (als je depressieve gevoelens weg zijn, wil dat nog niet zeggen dat je van je trauma's af bent) en individuen kwetsbaar maken voor het ontstaan van nieuwe episodes, zelfs onder invloed van matige psychosociale stress (de bemoeienis van anderen in je leven en de waarde die je hecht aan het oordeel van anderen). Ongunstige vroege sociale ervaringen, zoals emotioneel misbruik of institutionalisering, kunnen de structuur en functie van de prefrontale cortex (waar je mee denkt, plant en communiceert) beïnvloeden. Dat is op zich wel handig als dit soepel loopt toch?

   Hersendeel   Functionaliteiten
   Amygdala   Emoties (angst, woede), verwerking van emotionele herinneringen
   Rechter amygdala   Emotionele verwerking, betrokken bij angst, beloning
   Basolaterale amygdala   Emotionele verwerking, angst, beloning
   Anterieure cingulaire gyrus   Regulatie van emoties, aandacht, geheugen
   Anterieure en mediale temporale cortex   Betrokken bij negatieve emoties
   Anterieure insula   Registreren van de fysieke impact van emoties
   Cerebellum   Coördinatie, balans, controle over vrijwillige bewegingen
   Corpus Callosum   Verbinding tussen hersenhelften voor communicatie
   Hersenschors (Cortex)   Denken, taal, geheugen, perceptie
   Hippocampus   Leren, geheugen, omzetten van kortetermijn- naar                      langetermijnherinneringen
   Hypofyse   Productie en regulatie van hormonen
   Hypothalamus   Regulatie van honger, dorst, slaap-waakcyclus, hormoonafgifte
   Medulla Oblongata   Regulatie van vitale functies (ademhaling, hartslag, reflexen)
   Orbitofrontale cortex   Sociaal gedrag, emotionele verwerking, besluitvorming
   Prefrontale Cortex   Regulatie van emoties, plannen, redeneren, denken, planning, taal, sociaal gedrag
   Ruggenmerg   Geleiding van zenuwimpulsen
   Thalamus   Schakelstation voor sensorische informatie (exclusief geur)


Blootstelling aan herhaalde emotionele stressoren, zelfs zonder posttraumatische stressstoornis (PTSS) diagnoses, blijkt te leiden tot

  • Verhoogde vorming van synapsen en dendritische groei in de basolaterale amygdala. Synapsen" zijn als bruggen tussen neuronen. Ze laten neuronen met elkaar praten door signalen door te geven. "Dendritische groei" betekent dat de uitlopers van een neuron, dendrieten genaamd (ontvangsttentakels), groter en complexer worden. Deze groei en de toename van synapsen kunnen plaatsvinden in de "basolaterale amygdala," een specifiek gebied van de hersenen dat cruciaal is voor het begrijpen en verwerken van emoties, vooral angst. Synapsen zijn de verbindingspunten tussen neuronen, waar de communicatie tussen deze zenuwcellen plaatsvindt. Deze verbindingen stellen neuronen in staat om signalen naar elkaar door te geven.

  • Dendritische retractie in de hippocampus. Dendritische retractie" betekent dat de uitlopers van neuronen, dendrieten genaamd, kleiner en minder complex worden. De "hippocampus" is een gebied van de hersenen dat een belangrijke rol speelt bij geheugen en leren, evenals emotionele reacties.
  • En angstig gedrag tegen specifieke triggers, zoals fobie voor open ruimtes.


Bij het vertellen van een emotioneel traumatische gebeurtenis wordt het limbisch systeem, de rechter amygdala, de orbitofrontale cortex en de anterieure cingulaire gyrus geactiveerd. Daarnaast is er activatie van de anterieure insula, die de fysieke impact van negatieve emoties registreert, en de anterieure en mediale temporale cortex, die betrokken zijn bij negatieve emoties. Neuroimaging-studies bij PTSS-patiënten tonen hypoactiviteit in de frontale kwab, anterieure cingulate en thalamus, wat wijst op effecten op executieve functie, aandacht, cognitieve, geheugen-, affectieve en somatosensorische integratie. Een veel gerepliceerde bevinding bij studies met PTSS-patiënten is de verminderde activatie van de dorsolaterale prefrontale cortex. Er is ook een negatieve correlatie gevonden tussen de activatie van de dorsolaterale prefrontale cortex en de amygdala. Een recente meta-analyse onthulde structurele hersenafwijkingen geassocieerd met PTSS en emotioneel trauma en suggereerde dat wereldwijde hersenvolumeafnames PTSS kunnen onderscheiden van ernstige depressie. Neuroimaging-studies van succesvolle behandelingen zoals Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) tonen consequent verhoogde activatie van de frontale kwab aan. Het overstijgen van diagnostische grenzen, gericht op de causale interactie tussen specifieke traumatische processen en het gebruik van gestandaardiseerde maatregelen (denk aan LSD als medicatie), zijn nuttige richtingen voor toekomstig onderzoek naar geheugen, emotie en emotioneel trauma.



https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32840220/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6824323/

Over de schrijver
Joet is een politieke partij die zich inzet voor een eerlijke, transparante en rechtvaardige samenleving. Wij streven naar gelijke kansen voor iedereen, betaalbare zorg, wonen en energie, en een duurzame toekomst met groene energie en innovatieve oplossingen. Veiligheid, zowel fysiek als digitaal, en een sterke zorg voor kwetsbaren staan centraal. We bevorderen participatie, verminderen polarisatie en versterken de werk-privébalans. Met focus op betaalbaar en groen vervoer, het stimuleren van MKB, en een inclusieve samenleving die diversiteit omarmt, bouwen we aan een toekomst waarin iedereen een eerlijke kans krijgt om te groeien.Joet.nl is daarnaast een toonaangevend kennisplatform dat uitgebreide informatie biedt over diverse psychische aandoeningen zoals alcoholisme, ALS, burn-out, depressie en PTSS. De website belicht innovatieve behandelingsmethoden, waaronder therapieën, meditatie, vasten en het gebruik van psychedelica zoals psilocybine en LSD-25. Joet.nl zet zich in voor het herwaarderen van natuurlijke geneeswijzen en ondersteunt de integratie van psychedelica in de geestelijke gezondheidszorg, palliatieve zorg en suïcidepreventie. Daarnaast besteedt de site aandacht aan jeugdzorg, verslavingszorg en persoonlijk leiderschap. Met een breed scala aan onderwerpen is Joet.nl een waardevol platform voor zowel professionals als geïnteresseerden in gezondheidszorg en persoonlijke ontwikkeling.Youri Hazeleger is een innovatief denker en expert op het gebied van psychologie, neurologie, psychedelica en persoonlijke ontwikkeling. Met diepgaande kennis van therapieën zoals holotropisch ademhalen en een focus op emotioneel herstel, inspireer ik mensen om trauma's te overwinnen en hun potentieel te realiseren.De psychologie is verrijkt door pioniers zoals Ivan Boszormenyi-Nagy, die met zijn contextuele gezinstherapie rechtvaardigheid en loyaliteit binnen gezinnen centraal stelde, en Dr. Gabor Maté, die de rol van trauma in verslaving en gezondheid onderzoekt. Richard Grannon biedt praktische inzichten in herstel van emotioneel misbruik, terwijl Professor Sam Vaknin expert is op het gebied van narcisme. Stanislav en Christina Grof pionierden in psychedelische therapie en ontwikkelden holotropisch ademhalen, wat diepe psychologische inzichten mogelijk maakt. Hun werk legt de basis voor een holistische en innovatieve benadering van geestelijke gezondheid.Met 20 jaar ervaring met psychedelica ben ik in 2020 afgestudeerd als Professioneel Coach aan de Academie voor Psychodynamica. In 2023 heb ik me verder gespecialiseerd in herstel van emotioneel trauma (PTSS). Vanaf 2023 heb ik me gespecialiseerd in het medisch toepassen van LSD-25 voor burn-out herstel en depressie en schreef ik in 2024 onder andere: Geestelijk gezond met LSD, LSD leert je begrijpen en LSD vermindert eetlust.
Reactie plaatsen